De informatie op deze website wordt sinds augustus 2016 niet meer geactualiseerd vanwege het opgaan van Innovatie Agro & Natuur (v/h InnovatieNetwerk) in de directie Agro- en Natuurkennis van het ministerie van Economische Zaken.

Project

Zilte teelten onder één dak

Verwijzingen:

Garnalen en zeekraal: een ideale combinatie
Op de Maasvlakte in Rotterdam staat ogenschijnlijk een tuinbouwbedrijf. Maar waar je paprika’s zou verwachten zwemmen verse gamba’s in zout water. De Happy Shrimp Farm is een duurzame kwekerij van verse gamba’s voor de Nederlandse markt. De kwekerij heeft 24 grote bassins in een kasgebouw met plastic daken en gebruikt restwarmte van de nabijgelegen E.ON Benelux centrale. In de 4 meter hoogte boven de kweekbakken is ruimte voor meer activiteiten. In een deel van deze ruimte kweekt Green en Blue nu zeekraal.

Beide zilte teelten delen dezelfde warmte en hetzelfde water. Hiermee bereiken ze niet alleen een ecologische en economisch voordeel: het is ook een voorbeeld van Industriele ecologie en co-siting geworden. (Co-siting is gebruik maken van aanwezige infrastructuur voor verschillende activiteiten).

Het is het eerste voorbeeld van een 'aquatisch-industrieel park', waarin verschillende ondernemingen op dezelfde locatie elkaars reststromen gebruiken. Deze ontwikkeling is inmiddels bekend als industriële ecologie, waarin winstgevend én duurzaam ondernemen samengaan.

Dat in Nederland, als zoetwaterland bij uitstek, ook zilte producten worden geteeld is nog nauwelijks bekend. Nederland is wereldwijd vermaard voor de grootschalige teelt van paprika’s, tomaten, uiten en komkommers. Dat Nederland ook zeevenkel, zeekool en kombu kweekt is nog nieuw. Daar komt nu de teelt van verse zeekraal bij. Zeekraal en lamsoor zijn de bekendste soorten zilte groente.

Meer mensen, minder water
De behoefte aan vers water groeit nog altijd, terwijl de voorraad zoet water in de wereld steeds verder onder druk staat. Steeds meer water is nodig voor het groeiend aantal huishoudens. Als grootverbruiker van water zal de agrarische sector worden beperkt in het gebruik ervan. Er komt minder zoet water beschikbaar voor land- en tuinbouw.

Waarom zilte tuinbouw?
Laag Nederland wordt steeds zouter. Grote delen van West-Nederland veranderen in de komende jaren van zoet naar zilt. Tot in het groene hart bij Mijdrecht verandert het water in ons zoetwaterland langzamerhand van samenstelling. Deze ontwikkeling is niet te stoppen. De huidige remedies zoals doorspoelen hebben onvoldoende effect en worden te duur. Hoewel de verzilting nog niet echt een issue is, ontkomen we er niet aan om na te gaan denken over de gevolgen. Doen we niets, dan zijn grote gebieden straks niet meer geschikt voor landbouw zoals we die kennen. Terwijl er goede alternatieven zijn in de vorm van zilte landbouw.

Van bedreiging naar kans
Innovatie Agro & Natuur heeft in haar uitgave “van zoute schade naar zilte oogst” van juni 2007 een aantal alternatieven gedefinieerd, die op de verzilte gebieden kunnen worden toegepast. De agrarische sector is nog niet voldoende bewust van de uitdagingen die door de verzilting ontstaan en de kansen die dat biedt. Deze mogelijkheden en de kansen worden nog nauwelijks actief opgezocht. De vraag naar zilte groenten is nog klein en er is nog weinig kennis over verzameld. Maar de vraag groeit en de kansen op een haalbare exploitatie daarmee ook. Zoutwatergroenten als zeekraal en lamsoor zijn al op de markt beschikbaar als bijgroente voor visgerechten en salades.

Zeekraal: bedreigde plantsoort op je bord
Zeekraal is een van de meest gebruikte zilte groenten in culinaire visgerechten. Het is inmiddels een luxere delicatesse op de kaart van gespecialiseerde visrestaurants. Zeekraal groeit in Nederland in ‘het wild’ in Zeeland en in de Waddenzee.

Het is een seizoensgroente die tussen mei en augustus beperkt beschikbaar is. Het aanbod wordt aangevuld door import uit Engeland en Frankrijk. Zeekraal wordt tot nu toe bij de oogst afgesneden en is daardoor maximaal 4 dagen houdbaar. Door een nieuwe teeltmethode op een substraat kan de zeekraal ongesneden worden geleverd. Daardoor blijft het tot twee weken vers.

De vijf innovaties van Green & Blue

Productcombinatie
Twee zilte productieprocessen: het kweken van duurzame garnalen en van verse zeekraal, worden gecombineerd. Het water wordt door de garnalen aangevuld met afval c.q. voedingsstoffen, waardoor de zeekraal sneller kan groeien. De zeekraal is niet alleen productiegewas maar werkt ook als filter. De biofilters in het kweeksysteem gaan technisch langer mee.

Efficiënter ruimtegebruik
Door gebruik te maken van dezelfde infrastructuur wordt de beschikbare ruimte in de kas efficiënter gebruikt en is meer rendement te halen uit het bedrijfsgebouw.

Beperking van afvalstromen
Restwarmte van E.ON benelux en zout water worden door één gesloten systeem voor beide teelten efficiënter benut. De zeekraal gebruikt het voor de teelt van Gamba’s al aanwezige zoute water. De zeekraal vervangt de biofilters van Happy Shrimp gedeeltelijk, waardoor de filters langer meegaan.

Jaarrond productie
Jaarrond productie is haalbaar. Doordat in een kas wordt geproduceerd is een constant klimaat beschikbaar. LED-verlichting is de sleutel tot energie-efficiënte bijverlichting in de winter. Conventionele assimilatieverlichting is door het hoge energieverbruik niet gewenst.

Productinnovatie
Dankzij het kweekmedium komt het product ongesneden, dus levend op de markt. Daardoor is het tot 2 weken vers inzetbaar, zonder kwaliteitsverlies.

 

 

Innovatie Agro & Natuur, onderdeel van het

Ministerie van Economische Zaken