De informatie op deze website wordt sinds augustus 2016 niet meer geactualiseerd vanwege het opgaan van Innovatie Agro & Natuur (v/h InnovatieNetwerk) in de directie Agro- en Natuurkennis van het ministerie van Economische Zaken.

Project

Rijke Delta

Verwijzingen:

Het project

Het Delta Plan is ooit opgezet om Nederland te beschermen tegen hoog water. Veiligheid stond in dit plan voorop. Dit leidde tot het fysiek scheiden van diverse wateren in Zuidwest-Nederland (compartimentering). Het zoute zeewater werd door dijken afgescheiden van zoet rivierwater en er ontstonden brakke binnenmeren, zoals de Grevelingen en het Veerse Meer.
Met het (gedeeltelijk) afsluiten van de Zuidwest-Nederlandse Deltawateren is ook de natuurlijke dynamiek van de brakke overgangsgebieden van zoet en zout water (estuaria) verloren gegaan.

Om een aantal redenen is het wenselijk om deze natuurlijke dynamiek te herstellen. Dit betekent dat de scheidingen tussen het zoute zeewater en zoete rivierwater zullen worden weggenomen. Ten eerste verhoogt herstel de natuurkwaliteit van de zeearmen en de Noordzee. Ten tweede hoeft het waterbeheer minder krampachtig tegen de natuurlijke krachten in te werken doordat de strikte scheidingen zijn opgeheven. Hierdoor neemt de flexibiliteit toe en wordt waterbeheer goedkoper. Ten derde gaan scheepvaart en recreatie erop vooruit (minder sluizen, het verdwijnen van stank door blauwalg).

Het herstel van de estuariene dynamiek is dus gericht op het aanpakken van de ongewenste effecten van het Delta Plan. Veiligheid staat nog steeds voorop, maar het bestaande systeem van compartimentering gaat letterlijk op de schop.
Dit is een enorme transitie die raakt aan grote maatschappelijke belangen. Dat zijn met name de drink-, industrie- en landbouwwatervoorziening, die momenteel vooral afhankelijk zijn van zoet water. Ook zal herstel van de estuariene dynamiek gevolgen hebben voor de rivierwaterverdeling in Nederland (tot in het IJsselmeer en Groningen toe). Ook op institutioneel vlak zal het nodige moeten veranderen. Nu is over het algemeen sprake van een strikte scheiding tussen of binnen instituten die gaan over zoet (rivieren) en zout (delta, Noordzee). Het is goed dat geleidelijk stappen worden gezet om die scheiding op te heffen, zoals bij de oprichting van Deltares, want die scheiding is niet langer houdbaar als zoet- en zoutwater steeds meer bij elkaar komen.

Om de natuurlijke dynamiek te herstellen, is samenwerking nodig op diverse niveaus. Deze is niet vanzelfsprekend. Het project ‘Rijke Delta’ is in samenwerking met het BSIK-programma ‘Leven met Water’ ontwikkeld om hiervoor een handvat te bieden.
Het project bestaat uit twee deelprojecten: een inhoudelijk project (de fysieke omslag maken van compartimentering naar herstel van de oorspronkelijke estuariene dynamiek) en een procesproject (gericht op de vereiste commitments op macro-, meso- en microniveau).
In de eerste fase werd het fysiek-inhoudelijke project ontwikkeld en lag het voortouw bij WL Delft/Hydraulics (momenteel Deltares) en Bureau Stroming. Hieruit bleek dat het creëren van zoet-zoutovergangen met een sterker aandeel vanuit het rivierengebied in het zuidwestelijke estuariene gebied goed mogelijk is, maar ook fysieke beperkingen kent.
De tweede fase bestond uit een bestuurlijke verkenning door het VU Athena Instituut. Dat bracht aan het licht dat bestaande initiatieven die gericht zijn op het (gedeeltelijke) herstel van de estuariene dynamiek, zoals het programma ‘Delta in Zicht’ en pilots rond het Volkerak-Zoommeer, onvoldoende van de grond komen omdat zij een nationale context missen over zoet- en zoutwaterbeheer. Het procesdeel van het project is primair bedoeld om een impuls te geven aan het afstemmen van locale initiatieven met het regionale en landelijke beleid. Voorgesteld wordt om een integraal en nationaal georiënteerd programma in te richten dat zich richt op de interactie tussen zoet en zout water(beheer), waarbij betrokken partijen samenwerken en waardoor de regionale visies en lokale projecten commitment, sturing en een meerjarenperspectief krijgen.

Dit procesproject is mogelijk ook toe te passen voor het op weg helpen of versnellen van de realisatie van andere systeeminnovatieve projecten waarbij commitment op diverse niveaus een vereiste is. 

Actualiteiten

Voor recten ontwikkelingen zie 'Nieuws over dit project' in de rechterkolom. 

Partners

 
Domein: Natuur, landschap en ruimte

Domein overzichtspagina

Terug naar de vorige pagina

Contactpersoon

Er zijn geen contactpersonen gevonden voor dit project..

Nieuws over dit project:

09-2009 - Verkenning Zuidwestelijke delta

Historie Rijke Delta

Rapporten & Voortgangsrapportages:

Conceptwijzer 'Rijke Delta'

Op weg naar een Rijke Delta

 

Innovatie Agro & Natuur, onderdeel van het

Ministerie van Economische Zaken