De informatie op deze website wordt sinds augustus 2016 niet meer geactualiseerd vanwege het opgaan van Innovatie Agro & Natuur (v/h InnovatieNetwerk) in de directie Agro- en Natuurkennis van het ministerie van Economische Zaken.

Weblog

De kunst van het buitenbouwen

Verwijzingen:

Datum publicatie: 14 december 2010
Meer informatie: Ir. N.J. (Nico) Beun
E-mail: n.j.beun@innonet.agro.nl
Telefoon: +31(0)70-3785929
Mobiel: +31(0)6-48131099
Aandachtsgebied: natuur, landschap en ruimte

Buitenbouwen kunnen we dat nog? Dat is een steeds actueler vraag aan het worden nu de crises ook de planologie op zijn kop zet. Ruimtelijke Ordening heeft in Den Haag aan belang ingeboet en dat zal op termijn ook te merken zijn in de rest van Nederland. Het systeem staat voor een trendbreuk. Staatsbosbeheer moet gronden verkopen en gemeenten werken in de komende jaren aan een nieuwe generatie ruimtelijk beleid. Daarin zie ik vooral kansen maar vanzelfsprekend ben ik me ook bewust van de risico’s die er ook zijn. De uitdaging is om de komende tijd ‘de kunst van het buitenbouwen’ weer te ontwikkelen.

Na de 2e WO is Nederland in de ban geraakt van het idee dat in een dikbevolkt land als het onze er vooral en alleen gebouwd wordt op een beperkt aantal plekken en sterk geconcentreerd. Daarmee hebben we een traditie doorbroken die in de eeuwen ervoor ons aantrekkelijke cultuurlandschappen heeft opgeleverd waarin ook goed ingepaste gebouwen een plek van betekenis hebben. Zelfs een aantal van de gebouwen koesteren we nu als cultuurhistorisch interessante monumenten.

De huidige VINEX-wijken zijn het resultaat van de manier van denken die na de 2e WO de hoofdstroom is geworden. Een aanpak die naar het verleden kijkend positieve gevolgen heeft gehad maar kijkend naar de toekomst negatieve gevolgen zal hebben. Positief omdat de grote woningbehoefte op deze manier deels is opgelost. Maar we hebben ook iets verloren dat we in de toekomst weer goed kunnen gebruiken: de kunst om goed ingepast te bouwen in het landelijk gebied. Die kunst nieuw leven inblazen, dat is iets waarmee we ons zelf en ook nieuwe generaties een dienst bewijzen.
Belangrijkste reden daarvan is dat op die manier meer recht gedaan kan worden aan de diversiteit van woonwensen die er in onze samenleving zijn. Naast de woonwensen van mensen is er nog een tweede reden om de kwaliteit van bouwen in het buitengebied nieuw leven in te blazen. De onnatuurlijke scheiding tussen niet bouwen buiten en wel geconcentreerd maakt ook dat de verantwoordelijkheid voor het buitengebied steeds meer is verschoven en een verantwoordelijkheid is geworden van overheden en steeds minder van mensen zelf.

Als die scheiding wordt opgeheven ontstaan nieuwe mogelijkheden voor mensen die het buitengebied bewonen om verantwoordelijkheid te dragen voor de kwaliteit van het buitengebied. Voorbeelden daarvan zijn concepten als Nieuwe Marken en Knooperven zoals die door Innovatie Agro & Natuur zijn ontwikkeld en nu in de praktijk worden gebracht. Daarmee ontstaan nieuwe duurzame manieren om ruimtelijke kwaliteit te handhaven en te realiseren. Duurzaam door de directe koppeling tussen burgers die wonen in een landschap waarvoor zij ook directe verantwoordelijkheid dragen. Overheden die optreden als beheerder van het buitengebied zijn aan zo veel onzekerheden gebonden dat zij een dergelijke duurzame koppeling op lange termijn zelf moeilijk waar kunnen maken zoals in het huidige regeerakkoord duidelijk blijkt.

De kunst van het buitenbouwen vraagt om hele nieuwe ontwerpen. Ontwerpen die er in Nederland en daarbuiten te vinden zijn maar echter niet voor het oprapen. Immers de hoofdstroom in ontwerpen is gericht geraakt op wat we hier maar even noemen VINEX-bouwen. Het hele systeem van opleiden van architecten en technici tot bouwmaterialenontwikkeling en bouwtechniek is vooral gericht geweest op andere manieren van bouwen en ontwerpen. Stapje voor stapje is de kunst van het buitenbouwen weggeëbd en alleen op een beperkt aantal plekken nog in bescheiden mate aanwezig.
Vandaar dat de tijd rijp is voor een poging om de kunst van het buitenbouwen weer meer voor het voetlicht te krijgen. Goede voorbeelden zullen daarbij onontbeerlijk zijn.

 
Ma Di Wo Do Vr Za Zo
12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031
Innovatie Agro & Natuur, onderdeel van het

Ministerie van Economische Zaken