De informatie op deze website wordt sinds augustus 2016 niet meer geactualiseerd vanwege het opgaan van Innovatie Agro & Natuur (v/h InnovatieNetwerk) in de directie Agro- en Natuurkennis van het ministerie van Economische Zaken.

Weblog

Wie verdient er aan bouwgrond?

Verwijzingen:

Datum publicatie: 23 oktober 2012
Meer informatie: Ir. N.J. (Nico) Beun
E-mail: n.j.beun@innonet.agro.nl
Telefoon: +31(0)70-3785929
Mobiel: +31(0)6-48131099
Aandachtsgebied: natuur, landschap en ruimte

Gemeenten verliezen miljoenen op grond. Dat was de titel van een item in het TV-programma Nieuwsuur van maandag 15 oktober 2012. Nieuwsuur presenteerde een lijst van gemeenten en het verlies dat zij lijden op bouwgrond. Het programma past in een reeks van recente berichtgeving dat varieert van achtergronden bij het faillissement van ontwikkelaars zoals Eurocommerce tot een serie programma’s van de VPRO onder de titel de Slag om Nederland.

De titel van deze weblog stelt niet de vraag wie verliest maar wie verdient er aan bouwgrond. Immers als er geen crisis was ontstaan waren de cijfers op de lijst van de gemeenten hetzelfde geweest maar de duiding anders. Dan stonden deze bedragen voor het bedrag dat huiskopers en bedrijven betaald zouden hebben voor aankopen van grond van de gemeente. De gemeente had met dat geld kunnen investeren in van alles en nog wat; van onderhoud van de riolering, de aanleg van een nieuw zwembad tot groot onderhoud van de bibliotheek. Nu dus geen investeringen door de gemeente maar verliezen die door de burgers opgebracht gaan worden. We hebben onszelf erg rijk gerekend en speelden een piramidespel dat nu hard onderuit is gegaan. Met de publiciteit die de crisis heeft veroorzaakt wordt het mogelijk om de perverse prikkels die in onze omgang met grond liggen transparant te maken, waarmee de contouren van een hardnekkig maatschappelijk probleem duidelijker worden. In de afgelopen decennia is dit probleem stapje voor stapje ontstaan. We zijn gaan geloven in alleen maar winnaars. Het waren niet alleen de gemeenten en ontwikkelaars die profiteerden maar ook de verkopende grondeigenaren en de huizenbezitters zelf.

Naast de verliezen die nu verdeeld moeten worden is er meer. Door onze manier van omgaan met grond krijgen we bij het ontwikkelen van locaties vaak niet de ruimtelijke kwaliteit die we willen en zouden mogen verwachten. Zo wordt achteraf over veel woninglocaties gezegd dat ze te dicht bebouwd zijn, te weinig voorzieningen bevatten, of onvoldoende parkeerruimte bezitten, terwijl er vooraf toch zulke mooie schetsen waren. Blijkbaar zijn we niet in staat die mooie schetsen om te zetten in daden. Dit is nogal een hardnekkig probleem, niet in de laatste plaats omdat er veel partijen zijn die in het verleden voordeel hadden van deze gang van zaken. Uiteindelijk is het vooral de eindgebruiker die de rekening moet betalen in de vorm van minder kwaliteit dan verwacht, of een hogere prijs voor zijn woonhuis dan nodig.
Om inzichtelijk te maken wie er verdient aan bouwgrond is in opdracht van Innovatie Agro & Natuur door Stijn van Liefland en Rudy van Stratum een infographic gemaakt. Deze infographic laat ook zien wat de consequenties zijn als - zoals bijvoorbeeld na 2008 - de verwachte opbrengsten scherp dalen. Dit najaar zullen we de resultaten naar buiten brengen van de analyse van twee spraakmakende praktijkcases. De analyse is gericht op de vraag waar de schoen precies wringt.


 

Analyseren is mooi, maar belangrijker is daarna de zoektocht naar oplossingen en de eerste stappen op weg naar toepassing van die oplossingen. Daar zullen we vanuit Innovatie Agro & Natuur onze bijdrage aan leveren. Het onder het vorige kabinet voorgenomen Parlementair onderzoek naar de vraag waarom Nederlandse huizen zo duur zijn o.l.v. D66- kamerlid Kees Verhoeven is een goede gelegenheid om ook het politieke debat hierover zo transparant mogelijk te gaan voeren.
Overigens is de crisis, naast buitengewoon triest en ingrijpend, voor velen ook een voedingsbodem voor nieuwe dingen. Immers de beschikbare hoeveelheid grond voor Tijdelijk Andere Bestemmingen zoals Tijdelijke Natuur is enorm toegenomen en ook de bereidheid van grondeigenaren om hieraan mee te werken neemt toe. De crisis zou wel eens een startpunt kunnen zijn voor ook een nieuwe kijk op onze planologie. Doordachte tijdelijke bestemmingen zijn een koningsweg naar duurzaamheid is één van de stellingen die Govert Derix hierover opnam in zijn essay.
 

 
Ma Di Wo Do Vr Za Zo
12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031
Innovatie Agro & Natuur, onderdeel van het

Ministerie van Economische Zaken