De informatie op deze website wordt sinds augustus 2016 niet meer geactualiseerd vanwege het opgaan van Innovatie Agro & Natuur (v/h InnovatieNetwerk) in de directie Agro- en Natuurkennis van het ministerie van Economische Zaken.

Weblog

Wat karakteriseert innovatieve koplopers?

Verwijzingen:

Datum publicatie: 13 januari 2015
Meer informatie: Dr. G. (Ger) Vos
E-mail: g.vos@innonet.agro.nl
Telefoon: +31(0)70-3785650
Mobiel: +31(0)6-48131139
Aandachtsgebied: Innovatiebeleid, Communicatie

Innoveren betekent nieuwe dingen gaan doen. Dingen die je nog niet eerder gedaan hebt en waarvoor je dus nieuwe kennis nodig hebt. Ik was geïntrigeerd door de vraag: waar halen die topondernemers nou hun kennis vandaan? Die vraag kriebelde zo, dat ik maar op stap ben gegaan om te gaan praten met zo’n 20 innovatieve koplopers in het agro- en fooddomein verspreid over het hele land. Uit die gesprekken kwam een tamelijk eensluidend beeld naar voren. Ze lijken bijna wel familie van elkaar. En die gelijkenis beperkt zich vast niet tot (kleinere) ondernemers in dit domein.

Weten precies wat ze willen
Wat ze allemaal karakteriseert is dat ze precies weten waar ze naar toe willen. Ze doen dat ook vanuit een scherp geformuleerde doelstelling: ontwikkelen van toegevoegde waarde, een slimmere bedrijfsvoering, nieuwe producten, betreden van nieuwe markten, etc. Het koploper zijn weerspiegelt zich ook in de reacties van collega’s in de sector. Die zijn zeker in het begin vaak niet positief. Maar als het blijkt te werken en het levert ook nog wat op, dan komen diezelfde collega’s graag kijken hoe hij het voor elkaar heeft gekregen.

Halen kennis uit netwerken
Het traditionele beeld van innovatie is dat van een lineair proces: onderzoeksinstellingen ontwikkelen kennis en ondernemers passen die vervolgens toe. De innovatieve werkelijkheid is een andere. Het overgrote deel van de vernieuwing wordt gerealiseerd op basis van kennis die er al is. Zo is de iPad niet tot stand gekomen via een uitgebreid R&D programma maar via het slim combineren van bestaande kennis. Hetzelfde geldt bijvoorbeeld voor de ontwikkeling van revolutionair nieuwe stallen. De kunst is die kennis te vinden en via combinaties te laten leiden tot een innovatie. De kennis die ze nodig hebben halen ze vooral uit netwerken. Andere bedrijven die de kennis die ze nodig hebben wel in huis hebben. Die innovatieve koplopers zijn dan ook allemaal geweldige netwerkers, die heel gemakkelijk nieuwe contacten leggen. Ze hebben er ook geen probleem mee om over de grenzen van hun eigen sector heen te stappen. En door hun passie worden ze ook zelf benaderd door partijen die geïnteresseerd zijn in wat ze aan het doen zijn. Passie mobiliseert kennelijk. Meerdere ondernemers noemen Syntens als een heel nuttige organisatie die hen geholpen heeft in nieuwe netwerken binnen te komen. Helaas is met het samengaan met de Kamers van Koophandel deze functie nogal uitgekleed. Veel ondernemers betreuren dat.

Intelligent vooruit struikelen
Ondernemers gaan voor kennis in het algemeen niet naar de gevestigde kennisinstituten. Argumenten hiervoor zijn de kosten, onderzoekers spreken een andere taal dan ondernemers en het tempo van de wetenschap verhoudt zich slecht met het tempo dat ondernemers willen maken. Voor die ondernemer hoeft het ook allemaal niet wetenschappelijk gefundeerd. Samen met partners uit hun netwerk ontwerpen ze de gewenste innovatie. Ze gaan dan vervolgens liever praktisch aan de gang, proberen dingen uit en passen dan weer zaken aan. Een vorm van ‘intelligent vooruit struikelen’.
Het vinden van financiering voor die eerste stappen, bijvoorbeeld het eerste prototype, is voor die koplopers wel vaak lastig. Wat ze willen heeft zich in de praktijk nog niet bewezen, wat het financiële risico ook relatief groot maakt. Financiers staan dan vaak niet te springen.

Creatief ontwijken
Op de weg naar het realiseren van de beoogde vernieuwing komen ze veel obstakels tegen. Zo lang ze die zelf op kunnen lossen is dat geen probleem. Lastiger wordt het wanneer ze gehinderd worden door regelgeving of niet erg meewerkende ambtenaren. Regelgeving heeft per definitie betrekking op de bestaande praktijk. Nieuwe ontwikkelingen botsen daarmee meer dan eens. SG Maarten Camps van EZ wees daar ook op in zijn recente ESB-artikel. Het is mooi dat EZ daar werk van wil maken. Ook lopen ze tegen ambtenaren aan, die vinden dat het anders moet en zo niet kan. Wat al die ondernemers kenmerkt, is dat ze even de strijd aangaan, maar vervolgens zoeken naar creatieve manieren om die klippen te omzeilen. Ook wanneer dat wat meer geld en tijd kost, steeds met de blik op wat ze voor elkaar willen krijgen.

Via een variëteit aan regelingen wil de overheid het gemakkelijker maken voor ondernemers om te innoveren. Het ene werkt beter dan het andere. Maar in de kern komt het erop neer, dat innoveren mensen in het bloed moet zitten. We kunnen het ze makkelijk of moeilijk maken, maar meestal vinden ze uiteindelijk wel hun weg.

 
Ma Di Wo Do Vr Za Zo
1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930
Innovatie Agro & Natuur, onderdeel van het

Ministerie van Economische Zaken